Schluchsee, Schwarzwaldhof

Die ligt boven de hooizolder en die ligt boven de stal. Dat is praktisch en slim gedaan: men brengt met minder inspanning het voer van boven naar beneden in de stal, die dan door een deken van hooi geïsoleerd is. Onder het steile dak dat aan de voorkant een dakschild draagt hebben de mensen, het vee en de voorraden hun plaats. Het woongedeelte is gewoonlijk in de richting van het dal, naar de zon uitgericht, die zich in een raam met roeden weerspiegelt, daarom heten ook zoveel mensen in het Zwarte Woud “Spiegelhalder”.

Het leven onder het dak van zo een Zwarte Woudse boerderij was niet zeer gemakkelijk. Alleen aan de bron voor de boerderij was er stromend water, voor mens en dier, om te wassen, te koken en te drinken.

Gengenbach, Schwarzwaldhof

Hemmingway stak destijds in 1922 er de draak mee,dat de kippen rondliepen in de voortuin van het Gasthaus waar hij overnachtte en dat de mesthoop voor het raam lag te dampen. Nostalgische herinneringen, want die boerderijen zijn al lang gemoderniseerd, ze hebben hun mestinstallaties en hun inbouwkeukens, en vele hebben als attractief aanbod voor de vakantie op de boerderij mooie vakantiewoningen.

De woonkamer vormt het centrum van het huis, de boerderij en van de familie. Met hun lage houten plafond, de houten wanden, de tegelkachel – de zogenaamde “Kunst”, een vanuit de keukenhaard verwarmde stenenbank, werkt de woonkamer in een Zwarte Woudse boerderij ook vandaag de dag nog gezellig en knus. In de raamhoek diagonaal tegenover de tegelkachel is de “Herrgottswinkel”als religieus centrum en als teken van vroomheid. Aan de woonkamerwand hangen portretten van heiligen. Men vereert in het Zwarte Woud vooral de beschermheiligen tegen dierenziekten en brandgevaar, bijv. de heilige Sebastian, Florian of de heilige Agatha. Boerderijkapellen zijn vaak de heilige Wendelin geweid, de beschermheilige van de herders en de kudden. Andere zijn de beschermheilige der varkens, de heilige Antonius, de “Sautoni”zoals hij hier wordt genoemd geweid. Zoals men ziet kan de bevolking van het Zwarte Woud vroom zijn, bigot zijn ze echter niet.

Klausenhof in Herrischried

De jongste kreeg het gesloten boerenbedrijf, de broers en zussen kregen uitbetaald of konden als knechten en maagden bij hun broer, de jonge boer, blijven. De ouders trokken in het gedeelte van de boerderij dat bestemd was voor de ouderen op de boerderij, de zogenoemde “Libdig”. De landbouwvorm en de vorm van het landschap, het erfrecht en de ontstane structuren hebben zo tot het behoud van de typische Zwarte Woudse boerderij bijgedragen.Een enkele boerderij in een wijd verspreide nederzetting of bij elkaar in een dal.De boerderijnamen zijn over het algemeen vanaf rond 1800 zo gebleven, ook al wisselde de boerderij van eigenaar. Elke boerderij heeft zijn eigen karakter. De Woudboeren gelden als onafhankelijk en soms eigenzinnig. De vormen van de boerderijen zijn van gebied tot gebied anders. Alle vormen zijn in het openluchtmuseum “Vogtsbauernhof” in Gutach van binnen en van buiten te bewonderen…